တၢ်မၤလၤကပီၤ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး
ဒီလၣ်ခံဆံတဘ့ၣ်, ဒီးလံာ်က့နီၤလီၤခံဘ့ၣ် လၢအပာ်ဖျါကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအဂ့ၢ်န့ၣ် ဘၣ်တၢ်ထၢနုာ်ဃာ်အီၤလၢ လံာ်ဒၢတဖျၢၣ်, ဒီးအလိၤန့ၣ် တၢ်ကွဲးအိၣ်ဝဲ “သးပှၢ် ကၠီ(န) ဒဲနယၢၣ် (John Daniels) အဒူၣ်ဖိထၢဖိ အတၢ်မၤသတူၢ်ကလာ် (လၢတၢ်တပညိၣ်ဆိပာ်ဝဲ) လၢတၢ်သးအိၣ် သးကညီၤအမုၢ်နံၤ” အိၣ်ဝဲတထံၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲယလဲၤဆူ ပှၤတဝၢဖိ ခီလ့ၣ်ကၠိကရၢၢ်ပူၤအကတီၢ်, ပိာ်မုၣ်တဂၤဟ့ၣ်ယၤန့ၣ်လီၤ. အပူၤကွံာ်တနံၣ်န့ၣ်, ဖဲ ကၠီ(န) မၤစၢၤဝဲဒၣ် ပှၤလၢအဟံၣ်တအိၣ်တဂၤ, ဒီးဟ့ၣ်နီၤလီၤအီၤလၢ ကစၢ်ခရံာ်အဲၣ်အီၤအဂ့ၢ်ဝံၤန့ၣ်ဒီး, သိလ့ၣ်တခိၣ် နုာ်လီၤဘျၢၣ် ကၠီ(န) နးနးကျံးကျံးအဃိ, သံဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ကၠီ(န) ပာ်လီၤတဲာ်တ့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်အုၣ်အသးလၢ ကစၢ်ခရံာ်အဂ့ၢ် ခီဖျိလၢတၢ်ကတိၤ, ဒီးအတၢ်ဖံးတၢ်မၤန့ၣ် ဘၣ်တၢ်စိာ်မူစိာ်ဂဲၤဝဲဒၣ်လၢ မုၢ်တနံၤ, ဖဲယထံၣ် ပိာ်မုၣ်,ဃုာ်ဒီး, ကၠီ(န) အဒူၣ်ဖိထၢဖိတဖၣ်အတၢ်အိၣ်မူအပူၤန့ၣ်လီၤ.
ဖဲလံာ်မးသဲ ၂၆:၁၃ အပူၤန့ၣ်, ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအတၢ်ကတိၤ, “ယစံးဘၣ်တဲဘၣ်သုတီတီအံၤ, ဖဲဒၣ်တၢ်သးခုအကစီၣ်အံၤ ဘၣ်တၢ်စံၣ်တဲၤတဲလီၤအီၤလၢ ဟီၣ်ခိၣ်ချၢ ဒီဘ့ၣ်ညါန့ၣ်ဒီး, တၢ်လၢပိာ်မုၣ်မၤတၢ်အံၤ, ကဘၣ်တၢ်စံၣ်တဲၤဝဲလၢ တၢ်သ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤအီၤအဂီၢ်” န့ၣ် ဒုးသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤပှၤလၢ…
တၢ်ခီလဲလိာ်တၢ်
ဖဲ အံၣ်လဲကၠၣ် (Elijah) လိၣ်ကွဲဝဲဒၣ်ဒီးအတံၤသကိးဖိတဖၣ်အကတီၢ်, လၢတၢ်တပာ်သူၣ်ပာ်သးအပူၤ, ဖှီယာ်ဘၣ်ဝဲ ဒီလၣ် တဆံတဘ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်အ့ၣ်လိာ်ဟ့ၣ်ပလီၢ် အဖိခွါအလီၢ်န့ၣ်, အပၢ်တဲဘၣ်အီၤလၢ ကခီလဲလိာ် အစ့လၢအယာ်တဘ့ၣ်န့ၣ်ဆူ စ့သီသံၣ်ဘှဲတဘ့ၣ် လၢအစ့ထၢၣ်ပူၤန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်သးသဘံၣ်ဘုၣ်အပူၤန့ၣ်, သံကွၢ်ဝဲဒၣ်အပၢ်လၢ “ဘၣ်မနုၤအဃိ နမၤဒ်သိးအံၤန့ၣ်လဲၣ်,” ဒီးအပၢ်စံးဆၢက့ၤအီၤ, “တၢ်ဂ့ၢ်တမံၤန့ၣ် နမ့ၢ်ယဖိခွါအဃိ” န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဂ့ၢ်အံၤ ဒုးသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤပှၤ တၢ်လၢကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး မၤတ့ၢ်တၢ်လၢပဂီၢ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ, ကစၢ်ယ့ၣ်ရှုး ဟဲလီၤ, ဒီးဟ့ၣ်လီၤအသးသမူ ဒ်သိးကခီလဲလိာ်တၢ်လၢပဂီၢ်, ဒီးခဲကနံၣ်အံၤ, ပအိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤဘၣ်လၢ တၢ်အိၣ်မူသီသံၣ်ဘှဲအပူၤန့ၣ်လီၤ.
မ့ၢ်လၢကစၢ်ယွၤ တ့လီၤပၣ်လီၤ ပဝဲတဂၤစုာ်စုာ်အဃိ, လၢကစၢ်ယွၤအဂီၢ်, ကယဲၢ်သးသမူကိးဖျၢၣ်ဒဲးန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်လုၢ်ဒိၣ်ပှ့ၤဒိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ပတၢ်ဒဲးဘးအန့ဆၢၣ်- “တၢ်ဒဲးဘးအနီၢ်ခိ” (ရိမ့ၤ ၆:၆) န့ၣ် တြီဃာ်ပှၤလၢ ပကအိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤ တၢ်အိၣ်မူလၢ အကြၢးဒီးယွၤအတၢ်စီတၢ်ဆှံန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ, ကစၢ်ယွၤ အတၢ်အဲၣ်အဒိၣ်အယိာ်လၢပဂီၢ်န့ၣ်, ဟ့ၣ်လီၤဝဲဒၣ် အဖိခွါ လၢတၢ်သူၣ်အိၣ်သးအိၣ်အပူၤ, ဒ်သိးကဟ့ၣ်ဝဲဒၣ် တၢ်အပှ့ၤကလံၤ လၢပတၢ်ဒဲးဘးအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.…
တၢ်ပာ်ထီၣ်ထီသး အတၢ်ဟးဂူာ်ဟးဂီၤ
ဖဲ ၁,၇၀၀ နံၣ်အတီၢ်ပူၤ, ကၠီၣ် ထ့လၢာ် (John Taylor) မ့ၢ် ပှၤအဲကလံးဖိ ကသံၣ်သရၣ် လၢအကွဲးကါမဲာ်ချံတဂၤ, ဒီးလၢတၢ်ပာ်ထီၣ်ထီသးအပူၤန့ၣ် ကူၣ်ဃုဒိးန့ၢ်ဝဲဒၣ် မံၤလၤသၣ်ကပီၤအဒိၣ်အထီ လၢတၢ်တတီတလိၤအကျဲန့ၣ်လီၤ. အဝဲလူၤပိာ်ထွဲ ပှၤမံၤဟူသၣ်ဖျါတဖၣ်အခံ, ဒီးကဲထီၣ် မဲာ်ချံကသံၣ်သရၣ်လၢ စီၤပၤ ကၠီး ခံဂၤတဂၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲလဲၤဝဲဆူ ကီၢ် အဲကလံး ဒီတဘ့ၣ်, မၤဝဲ တၢ်ဒုးနဲၣ်တၢ်ကွဲးကါ မဲာ်ချံအမူး, ဒီးအၢၣ်လီၤဝဲလၢ ကမၤတၢ်လီၤလိၢ်လီၤလး အတၢ်ကူစါယါဘျါတၢ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးလၢမုၢ်နၤကတီၢ်န့ၣ် ဟးထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢ ဝ့ၢ်တဖၣ်, ဃ့ၢ်စိာ်ဃုာ်ဒီးထၢၣ်တဖၣ်လၢ အအိၣ်ပှဲၤဒီးပှၤဝ့ၢ်ဖိတဖၣ်အကျိၣ်စ့တလီၢ်လီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်ကွဲးနီၣ်တဖၣ် ပာ်ဖျါဝဲလၢ, ထ့လၢာ် မ့ၢ် ပှၤပာ်ထီၣ်ထီအသးတဂၤ, ဒီးဖျါလၢမၤဘျီၣ်ဝဲဒၣ် ပှၤဆါအကယၤတဖၣ်အကယၤအမဲာ်ချံန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤအပူၤ, ပှၤသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်အီၤန့ၣ် တမ့ၢ်ဝဲဒ်ပှၤကူစါယါဘျါတၢ်စဲၣ်နီၤတဂၤအသိးဘၣ်. မ့မ့ၢ်, ဒ်ပှၤလၢအမၤဟးဂီၤကွံာ် လၢနံၣ်ကယၤအပူၤ, ပှၤကွဲးထါစဲၣ်နီၤ, လၢအမ့ၢ် ဘး(ခ) (Bach) ဒီးဟဲ(န)ဒဲ(လ) (Handel) ခံဂၤ, အမဲာ်ချံအတၢ်ထံၣ်န့ၣ်လီၤ.
ထ့လၢာ်…
ဖဲလၢတၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံ နဲၣ်ဖျါထီၣ်အသး
ဖဲ ဟၣ်ရံၣ်က့ ဟဲၣ်လံ(န) (ကလံၤမုၢ်) မၤဟးဂီၤကွံာ် ပှၤအဟံၣ်ဃီတဖၣ်အကတီၢ်, လၢပှၤခရံာ်ဖိ တၢ်မၤဂ့ၤမၤစၢၤကရၢအဂီၢ်, ပှၤဟ့ၣ်လီၤအသး, ဒီးမုာ်သးမၤကလီတၢ်တဂၤန့ၣ် သံကွၢ်ဝဲဒၣ် ပိာ်မုၣ်တဂၤလၢ (အပူၤကွံာ်တစိၤဖိန့ၣ် ဟီၣ်ကိးပသူဝဲလၢ အကလုၢ်ဖးဒိၣ်တဂၤ) “ဘၣ်မနုၤအဃိ နဟီၣ်ကိးပသူဝဲဒၣ်လဲၣ်” န့ၣ်ဒီး, ပိာ်မုၣ်န့ၣ် စံးဆၢက့ၤအီၤလၢ “ယတၢ်ကိးမံၤဒဲး လီၤမၢ်ကွံာ်ဝဲအဃိ, တမ့ၢ်ယဟီၣ်ကိးပသူယဲန့ၣ်ဘၣ်. မ့ၢ်လၢယထံၣ်န့ၢ် တၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံ နဲၣ်ဖျါထီၣ်အသးအဃိ” န့ၣ်လီၤ.
ကစၢ်ယွၤအသး ပာ်ဖျါထီၣ် အတၢ်သးအိၣ်ဝဲလၢ ပကမၤဂ့ၤမၤစၢၤ ပှၤလိၣ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. တချုးလၢပှၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ် လဲၤနုာ်ဆူ ကီၢ်တၢ်စံးပာ်ဒံးဘၣ်န့ၣ် စီၤမိၤရှ့ ဟ့ၣ်လီၤ အဝဲသ့ၣ်လၢ ကစၢ်ယွၤ အတၢ်သိၣ်တၢ်သီ, ဒီးစံးဘၣ်ပှၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ်လၢ, “နတဘၣ်မၤကိၤနသး, ဒီးနတဘၣ်တၤဒုၣ် နစုလၢ နဒီပုၢ်ဝဲၢ်အဖှီၣ်အယာ်ဘၣ်, ဒီးနဘၣ်အိးထီၣ်နစုဖးလဲၢ်, ဒီးနဘၣ်ဒုးလိၢ်အီၤ ဖဲအကြၢးဒီးတၢ်လၢအန့ၢ်ဘၣ်အလီၢ်အိၣ်ဝဲ” (၅ မိၤ ၁၅:၇-၈) န့ၣ်လီၤ. ယွၤအပှၤဂီၢ်မုၢ်တဖၣ် အတၢ်ပာ်သူၣ်ပာ်သးဆူ ပှၤဖှီၣ်ဖိယာ်ဖိအအိၣ်န့ၣ်, ကဘၣ်လီၣ်ဖျါထီၣ် ကစၢ်ယွၤအသး “တုၤနဟ့ၣ်လီၤအီၤဒီး, နတဘၣ်သးအုးဘၣ်” (၁၅:၁၀)…
ထံကဆှီအပီၤဘိ (မ့) ထံဘၣ်အၢအကျိၤတဖၣ်ဧါ
ဘၣ်တဘျီဘျီ, လၢတၢ်တဆိကမိၣ်အပူၤန့ၣ် သးအတၢ်ကူၣ်သ့တဖၣ် အိၣ်ဟဲဟးထီၣ် ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တယံာ်ဒံးဘၣ်န့ၣ် တၢ်မၤအသးဒ်သိးအံၤ ဟဲအိၣ်ထီၣ် ဖဲယဖးဘၣ် တၢ်ကွဲးဖှိၣ်ရၤ ဘၣ်ဃးဒီး ပှၤလိာ်ကွဲ အမဲရကၤဖျၢၣ်ထူ ထရၣ်ဘ့း(စ) ခဲ(လ)(စ) အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်တဘျီ, သရၣ်နဲၣ်လိတၢ် လၢအသးဟးဂီၤအီၤတဂၤန့ၣ် စံးဘၣ်အီၤ, “လၢဟီၣ်ခိၣ်ချၢ, ကယဲၢ်ပှၤလၢနထံၣ်ဘၣ်အီၤတဂၤဂၤန့ၣ် ကမ့ၢ် ထံကဆှီ (မ့) ထံဘၣ်အၢအကျိၤတမံၤမံၤန့ၣ်လီၤ.” ခဲ(လ)(စ) ကမ့ၢ်ပှၤဒ်လဲၣ်တဂၤလဲၣ်န့ၣ် နထံၣ်မှံ ကသ့ဝဲဒၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်န့ၣ်လီၤ.
ပဝဲကိးဂၤဒဲးစ့ၢ်ကီး, တၢ်ခံမံလိာ်န့ၣ် ကအိၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်လၢပပူၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်အကတီၢ် ကအိၣ်ဝဲဒၣ်တဘျီဘျီလၢ, ပကအိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤဘၣ် ဒ်ထံအကဆှီ, (မ့) ဒ်ထံဘၣ်အၢအသိးန့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယွၤ ကိးပှၤလၢ ပကပိာ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအခံ, အခီပညီစံးတၢ်န့ၣ် ပကဘၣ်မ့ၢ် ထံကဆှီလၢအယွၤလီၤအါန့ၢ်ဒံး ထံဘၣ်အၢန့ၣ်လီၤ.
လံာ်ဖံလံးပံၤ ၂ အပူၤန့ၣ် ယနၢ်ဟူဘၣ်ယဲ တၢ်ထံၣ်ဆိကမိၣ်ဒ်သိးအံၤ, လၢတၢ်ကွၢ်လိ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး အတၢ်ဆီၣ်လီၤသး, ဒီးပညိၣ်ပာ်ဖှိၣ်ပသး လၢပှၤဂုၤပှၤဂၤအဂီၢ်န့ၣ်, စီၤပီလူး တၤဝဲဒၣ်ပှၤန့ၣ်လီၤ. ပှၤဂုၤပှၤဂၤအသးသမူ…